على زمانى قمشه اى
270
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
بر ادبيات عرب احاطه داشته باشد . سردار پس از اقامت در كرمانشاه چندين بار به كشور عراق ، ايران و هندوستان و به شهرهاى نجف ، كربلا ، بغداد ، كاظمين ، تهران ، مشهد ، بمبئى رفته و از وجود دانشمندان اين بلاد كسب علم و فضل نموده است . سردار كابلى از زبانها ، فارسى ، عربى ، انگليسى ، عبرى ، اردو و هندى را مىدانست و به اندكى فرانسه و لاتين و سانسكريت هم آشنا بود ، و از ميان اين زبانها بر ادبيات عربى و انگليسى وقوفى عظيم داشت و استاد مسلّم ادبيات اين دو زبان بشمار مىرفت ، به علت تسلطى كه بر زبانهاى اردو ، انگليسى ، عربى و هندى داشت در ايام جوانيش مرحوم مخبر السلطنه هدايت و مرحوم ميرزا عبد الرزاق خان مهندس بغايرى او را به عنوان مترجم رسمى به وزارت خارجه ايران و سفارتخانههاى انگليس ، امريكا و عراق معرفى كرده بود ولى او نپذيرفت ، با آنكه از دانشمندان ذوفنون و جامع بشمار مىرفت و عالم به اكثر علوم قديم و جديد حتى علوم غريبه بود تخصّص بسيار در علوم رياضى ، ادبيات ، فقه و كلام و حديث داشت ، از كتبى كه هميشه در كنار خود مىنهاد تاج العروس و « دائرةالمعارف بريتانيا » بود و كمتر روز و شبى بر او مىگذشت كه كتابى در رياضيات مطالعه نكند . مشايخ اجازه سردار كابلى چون اسناد و اتصال روايت را از شرايط اجتهاد مىدانست ازاينرو به اجازه اهميت فراوان مىداد و مشايخ اجازهاش از اين بزرگان بودند : 1 . سيد حسن صدر ، 2 . ميرزا محمد على رشتى نجفى ، 3 . حاج سيد عباس لارى ، 4 . حاج شيخ عباس قمى ، 5 . حاج سيد يحيى خراسانى ، 6 . سيد محسن امين عاملى ، 7 . حاج آقا بزرگ تهرانى .